UGR (Unified Glare Rating) là chỉ số đo mức chói khó chịu của hệ thống đèn trong một căn phòng, do Ủy ban Quốc tế về Chiếu sáng (CIE) đặt ra. Thang UGR chạy khoảng từ 10 đến 30, số càng thấp thì càng ít chói. Văn phòng và lớp học thường yêu cầu UGR dưới 19.
UGR là gì, đọc con số thế nào?
UGR không đo độ sáng. Nó đo cảm giác khó chịu khi nhìn vào đèn: mỏi mắt, nheo mắt, khó tập trung. Cùng một căn phòng, đèn bố trí khác nhau thì UGR khác nhau.
| Chỉ số UGR | Mức chói cảm nhận | Hợp với |
| Dưới 16 | Rất thấp, ánh sáng dịu | Phòng vẽ kỹ thuật, studio, phòng quay |
| 16 đến 19 | Thấp đến vừa | Văn phòng, phòng họp, lớp học |
| 19 đến 22 | Hơi cao | Sảnh, quầy lễ tân, khu làm việc ít nhìn màn hình |
| Trên 22 | Cao, dễ khó chịu | Hành lang, kho, xưởng, ngoài trời |
UGR khác công suất và độ sáng chỗ nào?
Công suất (W) cho biết đèn ăn bao nhiêu điện. Quang thông (lumen) cho biết đèn phát bao nhiêu ánh sáng. UGR cho biết ánh sáng đó có chọc vào mắt người ngồi trong phòng hay không.
Hai đèn cùng 12W vẫn có thể cho cảm giác rất khác. Đèn để lộ chip LED ngay tầm nhìn thì chói. Đèn có chóa sâu hoặc mặt khuếch tán thì dịu hơn. Đèn rất sáng chưa chắc có UGR cao, nếu ánh sáng được che và dẫn hướng tốt.
Vì sao UGR quan trọng với người ngồi lâu?
Đèn chói buộc mắt điều tiết liên tục. Ngồi vài giờ là mỏi, cuối ngày đau đầu, làm việc chậm hơn. Văn phòng, lớp học, phòng khám là những chỗ người ta nhìn một điểm lâu, nên UGR được đặt thành yêu cầu.
Ở nhà thì chỗ cần để ý là bàn học, bàn làm việc và chỗ ngồi đọc sách.
Mỗi không gian nên chọn UGR dưới bao nhiêu?
Tiêu chuẩn chiếu sáng thường khuyến nghị theo công việc diễn ra trong phòng. Mức hay gặp là:
- Văn phòng, phòng họp, lớp học: dưới 19. Có nơi đặt dưới 22 cho khu làm việc ít nhìn màn hình.
- Công việc cần nhìn chi tiết nhỏ như vẽ kỹ thuật: dưới 16.
- Kho, hành lang, khu công cộng: mức cao hơn được chấp nhận, tùy từng nơi.
Đây là mức tham khảo chung, công trình thật theo yêu cầu của thiết kế hoặc tiêu chuẩn áp dụng. Anh/chị làm văn phòng cho công ty thì nên hỏi bên thiết kế mức UGR yêu cầu.
Chỉ số UGR được tính từ những gì?
UGR tính theo nhiều yếu tố: độ chói của từng đèn, vị trí đèn so với người nhìn, góc nhìn, độ phản xạ của trần, tường, sàn và nền phòng. Công thức của CIE:
UGR = 8 × log10 (0,25 ÷ Lb × Σ (L² × ω ÷ p²))
Trong đó Lb là độ chói nền, L là độ chói của từng đèn nhìn từ vị trí người xem, ω là góc khối của đèn, p là chỉ số vị trí. Người dùng bình thường không phải tính tay. Chỉ cần nhớ UGR là kết quả cho cả căn phòng theo một cách bố trí chuẩn.
Vì vậy con số UGR trên tem đèn hay catalog là giá trị trong điều kiện thử chuẩn. Treo vào phòng của anh/chị với trần tối, tường sẫm, đèn dày hơn thì cảm giác chói có thể khác.
Độ chói là gì?
Độ chói (glare) là ánh sáng từ một nguồn hoặc một bề mặt đi thẳng vào mắt, gây lóa và khó chịu. Nó xuất hiện khi nguồn sáng quá tương phản với nền xung quanh. Đơn vị đo là candela trên mét vuông (cd/m²).
Độ chói có hai dạng hay gặp. Chói trực tiếp là nhìn thẳng vào đèn. Chói phản xạ là ánh đèn dội lên mặt bàn bóng, màn hình hay kính rồi vào mắt.
Những lý do khiến đèn dễ gây chói
- Chip LED lộ trực tiếp, không có chóa hay mặt khuếch tán.
- Nguồn sáng nằm ngay trong tầm nhìn, ví dụ đèn đặt thẳng phía trước người ngồi.
- Chóa quá nông, ánh sáng tỏa ra cả góc ngang.
- Bố trí đèn quá dày hoặc quá thấp so với tầm mắt.
- Mặt bàn, sàn, tường bóng làm ánh sáng dội lại.
- Phòng nền quá tối, đèn nổi lên thành chấm sáng gắt.
Chọn đèn ít chói thế nào?
Làm theo thứ tự này sẽ gọn nhất:
- Xác định phòng dùng làm gì. Chỗ ngồi lâu nhìn màn hình thì ưu tiên chống chói hơn chỗ đi qua.
- Xem thông số quang học nếu nhà sản xuất có công bố: UGR, góc chiếu, nhiệt độ màu, chỉ số hoàn màu CRI. Đừng chọn chỉ vì công suất.
- Chọn đèn có chóa sâu hoặc mặt khuếch tán. Chip LED không lộ ra thì đỡ chói.
- Đặt đèn lệch khỏi đường nhìn của người ngồi, không treo ngay trước mặt hoặc ngay trên màn hình.
- Phòng không nên để nền tối hẳn rồi chỉ bật một đèn rất sáng.
Bên em chủ yếu bán đèn trang trí và đèn thả. Phần lớn mẫu trang trí không ghi UGR, vì chỉ số này thường dành cho đèn chiếu sáng văn phòng. Chỗ cần chống chói như bàn làm việc, anh/chị xem mục đèn thả văn phòng và bài đèn thả văn phòng bàn làm việc, trong đó có nói cách chọn UGR dưới 19. Cần đèn âm trần có chóa sâu thì xem đèn âm trần.
Câu hỏi thường gặp
UGR 19 nghĩa là gì?
UGR dưới 19 là ngưỡng hay dùng cho văn phòng và lớp học, nghĩa là mức chói khó chịu được kiểm soát ở mức phù hợp trong điều kiện đánh giá chuẩn.
UGR càng thấp càng tốt đúng không?
UGR thấp thường là ít chói hơn. Nhưng không nên lấy UGR làm tiêu chí duy nhất, vì còn phải xem độ sáng, nhiệt độ màu, chỉ số hoàn màu và cách bố trí đèn.
Nhà ở có cần quan tâm UGR không?
Có ở chỗ ngồi lâu như bàn học, bàn làm việc, phòng khách có ngồi xem tivi lâu. Nhà ở ít khi có con số UGR đi kèm, nên chú ý hơn tới cách đặt đèn và loại chóa.
UGR khác độ chói thế nào?
Độ chói (cd/m²) là ánh sáng đi vào mắt từ một nguồn. UGR là chỉ số tổng hợp cho cả hệ thống đèn trong phòng, cho biết mức chói đó khó chịu đến đâu.
Đèn trang trí có ghi UGR không?
Thường không. UGR hay thấy ở đèn chiếu sáng văn phòng như đèn panel, đèn âm trần chống chói. Với đèn trang trí, anh/chị chọn chóa sâu hoặc mặt khuếch tán và tránh để chip LED lộ ra.
Anh/chị cần tư vấn thêm thì gọi 0988 414 762 hoặc 0762 449 449. Showroom ở 85 Đường số 6, KDC Hoàng Hải, xã Bà Điểm, TP.HCM. Mẫu mới bên em đăng thường xuyên trên fanpage Đèn Toàn Lợi.
Tôi là Phạm Văn Nguyên hiện đang là CEO của Công ty TNHH Đèn Trang Trí An Nguyên và Cửa Hàng Đèn Toàn Lợi chuyên bán về sản phẩm thiết bị đèn trang trí tại Hồ Chí Minh và toàn quốc. Đèn Trang Trí An Nguyên với thế mạnh của Đèn Vải, Đèn Mây Tre, Đèn Gỗ làm theo yêu cầu, tuỳ biến, cá nhân hoá cho từng công trình. Blog kiến thức được chia sẻ trên website hy vọng sẽ giúp ích nhiều bạn đọc. Nếu hay hãy like share cho bạn bè mình nhé!
