Bố trí ánh sáng trong nhà nên chia ba lớp: sáng nền cho cả phòng, sáng chức năng cho chỗ làm việc, sáng điểm nhấn cho góc đẹp. Mỗi phòng cần độ sáng khác nhau, từ khoảng 100 lux ở phòng ngủ đến khoảng 500 lux ở bếp và bàn làm việc. Bài này đi từng phòng, từ phòng khách đến sân vườn.
Nhiều nhà xây xong mới nhớ đến đèn. Lúc đó trần đã trát, tường đã sơn, chỉ còn mỗi một bóng giữa phòng. Phòng sáng nhưng ở không thấy dễ chịu, và chẳng ai biết sai ở đâu.
Bố trí ánh sáng trong nhà theo ba lớp là gì?
Ba lớp gồm sáng nền, sáng chức năng và sáng điểm nhấn. Sáng nền phủ đều cả phòng. Sáng chức năng dồn vào chỗ cần nhìn rõ như bàn bếp, bàn học. Sáng điểm nhấn làm nổi tranh, kệ trang trí hoặc một mảng tường.
Một phòng chỉ có sáng nền thì phẳng và nhạt. Một phòng có đủ ba lớp thì có chiều sâu, và mình bật lớp nào tuỳ việc đang làm.
Về loại đèn, ba nhóm hay gặp là đèn sợi đốt hoặc halogen, đèn huỳnh quang và đèn LED. Sợi đốt có màu ấm nhưng tỏa nhiệt nhiều, tuổi thọ thấp. Huỳnh quang mát, hợp văn phòng, nhà xưởng. LED tiết kiệm điện, nhiều màu, bền, dùng được ở hầu hết không gian trong nhà.

Điểm cần nói thật: ba lớp sáng cần công tắc và đường điện riêng. Chuyện này phải chốt từ lúc làm điện. Nhà xong rồi mới thêm sẽ phải đục tường, tốn công và dễ hỏng sơn.
Bố trí ánh sáng trong nhà cần bao nhiêu lux cho mỗi phòng?
Lux là đơn vị đo độ rọi, tức lượng sáng rơi xuống mặt bàn hay sàn nhà. Con số càng cao thì chỗ đó càng sáng. Bảng dưới là mức tham khảo, mỗi nhà điều chỉnh theo thói quen và tuổi mắt của người ở.
| Khu vực | Độ sáng tham khảo |
|---|---|
| Phòng ngủ | Khoảng 100 đến 150 lux |
| Phòng khách | Khoảng 150 đến 300 lux |
| Phòng tắm, nhà vệ sinh | Khoảng 200 lux |
| Bếp, chỗ nấu và cắt thái | Khoảng 500 lux |
| Phòng học, bàn làm việc | Khoảng 500 lux |
| Sân vườn, lối đi | Khoảng 50 đến 100 lux |

Vài nguyên tắc chung dùng cho mọi phòng. Tính số đèn theo diện tích, đừng đoán. Tận dụng ánh sáng ban ngày trước. Ưu tiên sáng chức năng cho việc cụ thể thay vì bật sáng cả phòng. Chọn đèn tiết kiệm điện và nên có chế độ giảm sáng.
Bố trí ánh sáng trong nhà ở phòng khách thế nào?
Phòng khách là nơi tiếp khách và sinh hoạt chung, nên cần đủ sáng và đẹp. Bắt đầu từ ánh sáng tự nhiên qua cửa chính, giếng trời hoặc cửa mái. Nhà ống, nhà phố hạn chế mặt bên thì lấy sáng từ mái bằng giếng trời hoặc ô kính.

Màu đèn ảnh hưởng đến màu tường. Đèn trắng giữ nguyên màu sơn. Đèn vàng làm tường vàng nhạt đi, xanh lá đậm lên, hồng thêm sắc đỏ, trắng kem thêm ánh vàng. Đèn hơi xanh làm tường chuyển tông lạnh và hơi xỉn. Biết điều này trước khi sơn thì đỡ phải sơn lại.
Với bố trí ánh sáng trong nhà ở phòng khách, nên tạo nhiều điểm sáng thay vì một đèn lớn. Đèn rọi hắt vào tranh, đèn cạnh sofa, đèn hắt tường sau tivi là những chỗ hay dùng. Đèn chùm hoặc đèn thả trang trí ở giữa phòng làm điểm nhấn chính.

Phòng khách nhỏ thì dồn công sức vào một bức tường và dùng đèn âm trần để trần gọn. Các bóng nên đặt cách tường đều nhau để ánh sáng phủ đều. Đừng đặt đèn sáng ngay sát tivi, gương hoặc kính vì dễ lóa.

Chọn đèn trần cho phòng khách chi tiết hơn thì xem bài đèn thả trang trí phòng khách.
Hành lang và cầu thang nên dùng ánh sáng gián tiếp
Khi bố trí ánh sáng trong nhà, hành lang, tiền sảnh, nhà để xe hợp với ánh sáng gián tiếp, tức ánh sáng hắt lên tường hoặc trần rồi dội lại. Kiểu này êm mắt và xóa cảm giác heo hút của lối đi dài.

Cầu thang cần ánh sáng đủ để nhìn rõ từng bậc. Đèn gắn cạnh chân bậc hoặc đèn ốp trần chiếu thẳng đều dùng được. Tránh màu lòe loẹt vì dễ hoa mắt và làm người đi dễ hụt chân.

Nếu cầu thang dài, có thể dùng LED thanh nhôm chạy dọc cạnh bậc. Việc thi công loại này khá phức tạp và khách khó tự lắp. Bên em có đội thi công riêng cho mảng LED thanh nhôm.
Phòng ngủ: bố trí ánh sáng trong nhà thế nào để dễ ngủ?
Phòng ngủ cần ánh sáng ấm và dịu để cơ thể quen dần với giờ nghỉ. Chọn ánh vàng ấm khoảng 2.700 Kelvin, độ sáng thấp, có chế độ giảm sáng nếu được. Người ngồi đọc sách thì thêm đèn đầu giường xoay được và điều chỉnh được mức sáng.

Đèn đầu giường nên đặt hai bên hông giường hoặc phía sau đầu giường. Đặt như vậy ánh sáng tập trung vào trang sách mà không rọi vào mắt người nằm cạnh. Phòng ngủ có kèm bàn học thì thêm một đèn riêng cho bàn.

Phòng của trẻ nhỏ cần thận trọng hơn. Độ sáng thấp, đèn màu ấm, không chiếu thẳng vào giường hay mắt bé. Đèn ngủ nhỏ ở góc phòng tiện cho cha mẹ vào xem con mà không làm bé tỉnh giấc.

Bếp và phòng ăn: bố trí ánh sáng trong nhà thế nào cho món ngon?
Bếp cần sáng rõ ở chỗ nấu và cắt thái, khoảng 500 lux. Phần còn lại của bếp có thể dịu hơn. Tủ bếp hiện đại thường không sát sàn nên có thể đặt đèn hắt dưới chân tủ để dễ nhìn lúc đêm.

Phòng ăn nên có đèn điều chỉnh được độ sáng. Bữa cơm gia đình cần sáng vừa phải, bữa tiệc cần sáng hơn. Ánh vàng làm món ăn lên màu, người ngồi ăn thấy ngon miệng hơn. Treo đèn cách mặt bàn khoảng 70 đến 80cm là mức dễ nhớ.

Bàn ăn chung cư, trần thấp có thể xem thêm bài đèn thả bàn ăn chung cư.
Phòng học và phòng làm việc đặt đèn ở đâu?
Bố trí ánh sáng trong nhà cho phòng học, phòng làm việc nên dùng ánh sáng nhân tạo ổn định vì cửa sổ thường chói. Đặt đèn ở bên cạnh chỗ ngồi, cách chừng 60cm, để ánh sáng đến từ phía ngược với tay viết. Cách này tránh bóng tay đổ lên trang giấy.

Màu ánh sáng nên trung tính hoặc hơi ấm, đủ tỉnh táo mà không làm mỏi mắt. Đèn hiệu ứng nhiều màu chỉ nên dùng ở góc thư giãn, quầy lễ tân hay spa, đừng đặt ở bàn làm việc.

Một mẹo nhỏ cho phòng làm việc: thêm một đèn bàn có thể xoay hướng. Ánh sáng trần lo phần nền, đèn bàn lo phần chữ nhỏ. Hai nguồn này cộng lại, mắt đỡ phải gắng sức vào cuối ngày.
Phòng tắm và nhà vệ sinh dùng đèn ra sao?
Phòng tắm hay bị bỏ quên khi bố trí ánh sáng trong nhà, lại ít cửa sổ và ẩm. Ưu tiên ánh trắng để nhìn rõ khi cạo râu, trang điểm. Đặt đèn hai bên gương, ngang tầm mắt khi ngồi hoặc đứng soi, và tránh rọi từ trên đầu xuống mặt gương vì tạo bóng đổ lên mặt.

Nhà vệ sinh kín không cửa sổ hợp với đèn âm trần vì gọn, kín. Phòng tắm có bồn và vách kính thì nên dùng chung đèn với khu vệ sinh, gắn cố định trên trần. Nhớ chọn đèn chống ẩm, không dùng đèn thường.

Ánh sáng sân vườn bố trí thế nào?
Sân vườn vừa phục vụ đi lại vừa làm cảnh, nhưng làm cảnh quan trọng hơn. Chia vườn thành từng phần: thảm cỏ, lối đi, bụi cây, cây lớn, tường rào, bậc thềm. Mỗi phần cần một kiểu chiếu khác nhau.

Lối đi dùng đèn thấp, cắm đất hoặc đèn LED âm đất. Cây lớn thì dùng đèn rọi ngoài trời chiếu từ dưới lên. Cổng và tường rào hợp với đèn trụ cổng và đèn sân vườn.

Nguồn điện cũng cần chọn kỹ. Điện lưới, pin hay năng lượng mặt trời đều dùng được, miễn an toàn và hợp từng thiết bị. Đèn ngoài trời phải chịu mưa nắng, nên chọn loại chống nước, chất liệu inox hoặc đồng bền với thời tiết.
Mạch điện sân vườn nên tách riêng với mạch trong nhà, có aptomat chống giật. Mưa lớn mà mạch chung thì một điểm rò cũng làm cả nhà mất điện. Chuyện này nên hỏi thợ điện có chuyên môn trước khi chọn đèn.
Chọn màu ánh sáng cho từng phòng thế nào?
Màu ánh sáng đo bằng Kelvin. Số càng thấp thì ánh càng vàng ấm, số càng cao thì càng trắng lạnh. Chọn đúng màu quan trọng không kém chọn đủ độ sáng.
| Phòng | Màu ánh sáng gợi ý |
|---|---|
| Phòng ngủ, phòng ăn | Vàng ấm, khoảng 2.700 Kelvin |
| Phòng khách | Vàng ấm đến trung tính, 2.700 đến 4.000 Kelvin |
| Bếp, phòng làm việc | Trung tính, khoảng 4.000 Kelvin |
| Phòng tắm | Trắng trung tính, 4.000 đến 5.000 Kelvin |
Bố trí ánh sáng trong nhà không nhất thiết dùng một màu duy nhất. Nhưng trong cùng một phòng thì nên giữ một màu, vì trộn vàng với trắng trong một khung nhìn sẽ thấy lệch và lộn xộn.
Những sai lầm hay gặp khi bố trí ánh sáng
Có năm lỗi gặp nhiều nhất, và cả năm đều tránh được nếu nghĩ trước.
Lỗi thứ nhất là dùng một bóng lớn ở giữa trần cho cả phòng. Phòng sáng phẳng, góc nào cũng nhạt. Lỗi thứ hai là chọn đèn đẹp mà quên độ sáng, nên đến tối mới thấy thiếu. Lỗi thứ ba là trộn nhiều màu trắng và vàng trong cùng một phòng.
Lỗi thứ tư là đặt đèn rọi sát tivi, gương hoặc kính nên bị lóa. Lỗi thứ năm là không chừa công tắc riêng cho từng lớp sáng, nên sau này muốn giảm sáng cũng không được.
Gặp tình huống chưa chắc, anh/chị chụp ảnh phòng, ghi chiều cao trần và gửi bên em. Bên em tư vấn loại đèn hợp, còn việc thiết kế điện nên nhờ thợ điện hoặc đơn vị thiết kế của nhà mình.
Câu hỏi thường gặp về bố trí ánh sáng trong nhà
Bố trí ánh sáng trong nhà nên bắt đầu từ đâu?
Bắt đầu từ ánh sáng tự nhiên, rồi chia ba lớp: sáng nền, sáng chức năng, sáng điểm nhấn. Chốt đường điện và công tắc cho từng lớp từ lúc làm điện.
Bố trí ánh sáng trong nhà ở phòng khách dùng màu gì?
Ánh vàng ấm khoảng 2.700 đến 3.000 Kelvin cho cảm giác sum họp. Nhớ rằng màu đèn làm đổi màu sơn tường nên thử đèn trước khi chốt màu sơn.
Bếp cần sáng bao nhiêu?
Chỗ nấu và cắt thái nên khoảng 500 lux. Phần còn lại của bếp và phòng ăn có thể dịu hơn.
Đèn gương phòng tắm đặt ở đâu?
Đặt hai bên gương, ngang tầm mắt. Tránh rọi từ trên xuống mặt gương vì tạo bóng đổ lên mặt.
Bên em có nhận lắp đèn tại nhà không?
Bên em chỉ bán đèn, không nhận lắp lẻ. Riêng LED thanh nhôm thì bên em có đội thi công. Các loại khác anh/chị nhờ thợ điện quen lắp.
Xem đèn thật ở đâu
Anh/chị muốn xem đèn thật thì ghé showroom ở 85 Đường số 6, KDC Hoàng Hải, xã Bà Điểm, TP.HCM (xem đường đi trên Google Maps). Mẫu mới bên em đăng thường xuyên trên fanpage Đèn Toàn Lợi.
Nắm nguyên tắc rồi thì chọn đèn dễ hơn nhiều. Anh/chị đọc thêm bài tìm hiểu các loại ánh sáng trong thiết kế nội thất hiện đại.
Hotline/Zalo: 0988 414 762 / 0762 449 449
Email: dentoanloi@gmail.com







